Column Alphons Nijpels | Veel rokers gaan er nog steeds van uit dat roken is toegestaan zolang het niet uitdrukkelijk verboden is, los van beleefdheid of fatsoen.
Enige tijd terug maakte ik een langeafstandsvlucht in een splinternieuwe Boeing 777, een groot toestel met plaats voor wel 300 mensen. Ondanks de nieuwheid van het vliegtuig zaten overal rookverbodstickers. Op de plaats waar ik zat, waren er meer dan 10 te zien. En bovendien werd het omgeroepen en ten overvloede gewaarschuwd tegen overtreding, bijvoorbeeld op de toiletten, waar rookmelders zijn geïnstalleerd.
Ik vroeg me af wat de achterliggende gedachte is van deze onmiskenbare en veelvuldig herhaalde boodschap, nu vliegtuigen toch al zeker 25 jaar rookvrij zijn, en nauwelijks meer aan te nemen is dat er nog rokers zijn die het nog steeds niet begrepen hebben. Ik dwaalde met mijn gedachten af naar de tijd dat roken tijdens een vlucht nog toegestaan was en verantwoordelijk was voor verschrikkelijke schade en overlast. Er was nog een tussenperiode dat roken nog alleen achterin was toegestaan en ik met mijn zoontje van toen een jaar of 10 in het rookgedeelte moest plaatsnemen, omdat het niet-rookgedeelte al was volgeboekt en ik dat moest bekopen met een zware bronchitisaanval na aankomst in Amsterdam. Vreselijke tijden, en zo blij dat die voorbij zijn.
Dus waarom nu toch nog die grote hoeveelheid verbodsstickers? Ik denk dat de maatschappij nog steeds weinig fiducie heeft in de betrouwbaarheid van zijn rokende klanten. Daar zal best wel een stuk ervaring achter zitten, en waarschijnlijk dus terecht zijn. Logisch ook eigenlijk, omdat veel rokers er nog steeds van uitgaan dat roken is toegestaan zolang het niet uitdrukkelijk verboden is. Normale beleefdheid of fatsoen is dan nog steeds ver te zoeken. En vandaar dus dat wij nog steeds op publieke plekken zoals terrassen, pretparken, parken, straten, bushaltes en ga maar door, getroffen kunnen worden door smerige overlast, waarbij rokers zich beroepen op afwezigheid van een verbod. Alsof zij niet zelf kunnen beseffen dat hun gedrag schade en overlast veroorzaakt, en dat zij daar persoonlijk en stuk voor stuk verantwoordelijk voor zijn!
Er moet dus nog steeds opgevoed worden. En dat werkt alleen bij uitbreiding van de rookverboden, en dat moet dus van de wetgever komen. En daarbij hoort natuurlijk een behoorlijk stuk handhaving! Pas als dat allemaal tot stand gekomen is, ontstaat er een situatie waarin niet-roken normaal geworden is. Dan zal het ook niet meer nodig zijn dat zo'n vliegmaatschappij zijn splinternieuwe toestellen nog vol moet plakken met al die verbodsstickers!